Pacjenci planujący wyjazd za granicę z lekiem psychotropowym lub odurzającym często nie wiedzą, że jego przewóz może wymagać spełnienia określonych formalności. Warto przypominać o tym podczas realizacji recepty lub udzielania porady, aby uniknęli problemów w czasie podróży.

O czym warto pamiętać?

 1.    Konieczność posiadania zaświadczenia: Jeśli pacjent przyjmuje leki z grupy środków odurzających lub psychotropowych, samo przedstawienie recepty lub dokumentacji medycznej nie wystarczy na granicy. Wymagany jest urzędowy dokument uprawniający do przewozu leku na własne potrzeby lecznicze.

Takiego zaświadczenia nie wystawi ani lekarz, ani apteka.

 2.    Gdzie się zgłosić? Instytucja właściwa do wydania dokumentu zależy od celu podróży:

• Kraje strefy Schengen: Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (WIF) właściwy dla miejsca zamieszkania pacjenta.
• Kraje poza strefą Schengen: Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF).

 3.    Kluczowe terminy: Wniosek należy złożyć najpóźniej 15 dni przed planowanym wyjazdem. Wniosek można złożyć pocztą, osobiście albo przez e-Doręczenia, natomiast e-mail nie będzie rozpatrywany. Ze względu na okres wakacyjny i procedury pocztowe, GIF zaleca, by nie zwlekać do ostatniej chwili.

 4.    Wymagane dokumenty: Podstawą uzyskania dokumentu jest złożenie odpowiedniego wniosku do właściwego organu (WIF lub GIF). Do wniosku należy dołączyć odwzorowanie e-recepty i/lub zaświadczenie lekarskie, zgodnie z obowiązującymi przez właściwy urząd wymaganiami. Szczegółowe informacje dotyczące wymaganych dokumentów i procedury warto każdorazowo potwierdzić we właściwym urzędzie, ponieważ mogą się one różnić w zależności od okoliczności.

 5.    Czas ważności dokumentu: Zaświadczenie jest wydawane na czas określony, który nie może być dłuższy niż 30 dni.

 6.    Zmiany (obowiązujące od 12 lipca 2026 r.):

• Wchodzą nowe wzory dokumentów o statusie dokumentów publicznych trzeciej kategorii z dodatkowymi zabezpieczeniami, co oznacza lepsze zabezpieczenia przed fałszerstwem.
• Pozwolenia wydawane przez GIF będą drukowane na specjalnym różowym papierze.
• Dokumenty wydane przed 12 lipca 2026 r. zachowują swoją ważność na dotychczasowych zasadach i nie trzeba ich wymieniać.
• Postępowania, które zostały wszczęte przed dniem 12 lipca 2026 r., będą prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów i nie trzeba składać nowych dokumentów.
• Zasady składania wniosków i obowiązki pacjenta pozostają takie same.

 7.    Ważne zastrzeżenie: Zgoda na wywóz leków zawierających środki odurzające lub substancje psychotropowe wydana w Polsce nie oznacza automatycznie, że ich można je przywieźć do kraju docelowego. Przed podróżą należy sprawdzić przepisy obowiązujące w państwie, do którego przewożone są leki, ponieważ mogą one zawierać odrębne ograniczenia lub zakazy dotyczące takich substancji.

 8.    Na pacjenta nałożono wyraźny obowiązek dbania o fizyczne bezpieczeństwo przewożonych substancji. Leki zawierające środki odurzające, substancje psychotropowe lub prekursory kategorii 1 należy przewozić w warunkach zabezpieczających przed dostępem osób nieuprawnionych podczas całej podróży.

 9.    Szczegółowe informacje oraz aktualne wytyczne można znaleźć w materiałach udostępnianych przez właściwe organy – warto skierować pacjenta do oficjalnych źródeł:.
https://www.gov.pl/web/gif/substancje-kontrolowane-info-pacjenci2

Źródła:

1. https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/827
2. https://www.gov.pl/web/gif/substancje-kontrolowane-info-pacjenci2
3. https://wif.waw.pl/zmiana-zasad-dotyczacych-wywozu-lekow/