Jak odzyskać czas w realiach POZ? Część II

Praca w podstawowej opiece zdrowotnej to ciągłe żonglowanie zadaniami: przyjęcia pacjentów, dokumentacja, telefony, nowe programy, niespodziewane przypadki. Pracując w takim tempie, trudno znależć czas na coś więcej niż "gaszenie pożarów". 
 
A jednak to tzw. "coś więcej" - czyli np. rozwój, planowanie, jakość - decyduje o tym, jak będzie wyglądać nasza praca i samopoczucie za rok, dwa czy pięc lat. 

Dlaczego długoterminowe planowanie jest ważne?  

 
W świecie nieustających i szybkich zmian, nowych technologii, regulacji i oczekiwań, nie wystarczy tylko gasić przysłowiowych pożarów. 
Medycy muszą:  

  • aktualizować wiedzę medyczną i standardy postępowania;  

  • uczyć się telemedycyny i nowych form kontaktu z pacjentem;  

  • rozwijać umiejętności miękkie, takie jak komunikacja i współpraca w zróżnicowanych zespołach; 

  • nadążać za rozwojem narzędzi cyfrowych i systemów; umieć się zaadaptować do nowych warunków bez poczucia wypalenia zawodowego. 

Problem? Rozwój zawodowy nie ma terminu wizyty w grafiku 

 
Nie ma go w planie dnia. Trzeba go „zrobić” samemu. Dlatego tak ważne jest strategiczne zarządzanie czasem. 
 
Nie chodzi o to, żeby robić więcej. Chodzi o to, żeby robić mądrzej.  

 

Covey kontra Eisenhower. Jak mądrze planować? 

 
W poprzednim artykule podpowiadaliśmy, jak efektywnie realizować codzienne zadania w oparciu o matrycę Eisenhowera. Tym razem przedstawiamy sposób Stephena Coveya i jego matrycę zarządzania czasem.  

Kluczowa różnica?  

  • Eisenhower skupia się na zadaniach pilnych oraz ważnych i mniej ważnych.  

  • Covey kładzie nacisk na zadania ważne, ale nie pilne. To właśnie te zadania, które budują przyszłość 

Matryca Coveya – znana jako matryca zarządzania czasem (TMMT)

Jak korzystać z tego narzędzia? 

 
Krok 1 – ustal priorytety  
 
Priorytety i cele to punkt wyjścia do wprowadzania planu oraz pracy nad skuteczną jego realizacją zarówno w obszarach prywatnych dotyczących doskonalenia kompetencji zawodowych, jak i w kontekście organizacyjnym dotyczącym rozwoju zespołu lub organizacji. 
 
Co naprawdę jest ważne w Twojej pracy? 
 
Jakość opieki nad pacjentem to oczywistość. Jednak wymaga ona:  

  • zaangażowanego zespołu, w którym poszczególne osoby o odpowiednich kwalifikacjach medycznych wspierają się wzajemnie i wykorzystują optymalnie swoje umiejętności i kompetencje; 

  • nadążania za aktualizowaną wiedzą medyczną;  

  • wykorzystywania dostępnych narzędzi i rozwiązań do automatyzacji procesów, które mogą być uproszczone. 

Krok 2 – zrób przegląd aktywności  
 
Samodzielnie lub z zespołem, wychodząc od priorytetów, zrób przegląd aktywności i odpowiedz na następujące pytania. 
   

  • Kwadrat I: PILNE I WAŻNE  

  • Jakie czynności tutaj się znajdują? 

  • Czy wszystkie z nich wymagają natychmiastowego działania? A może niektóre z nich mogą być wykonane w innym czasie?  

  • Czy któreś z aktywności wynikają z braku wcześniejszego planowania lub z odwlekania w nieskończoność czegoś, co mogło być zrobione wcześniej, zanim zrobiło się „pilne i ważne”?  

  • Czy liczba zadań, które znajdują się w tym kwadracie, realnie mieści się w godzinach pracy?  

   

  • Kwadrat II: NIE PILNE, ale WAŻNE  

  • Ile czasu przeznaczasz Ty i/lub Twój zespół na planowanie i organizowanie zadań usprawniających pracę i wpływających pozytywnie na jakość obsługi pacjenta? 

  • Kiedy i ile czasu inwestujesz w rozwój kompetencji własnych i zespołu?  

   

  • Kwadrat III: PILNE i NIEWAŻNE  

  • Czy te czynności są na pewno w zakresie tylko Twojej odpowiedzialności i Twoich umiejętności? 

  • Na ile przeszkadzają Ci one w realizacji ważnych i pilnych zadań – odrywając Cię od nich i wytrącając z rytmu? Już dawno udowodniono, że wielozadaniowość zmniejsza efektywność, wydłuża czas realizacji zadań, zwiększa liczbę potencjalnych błędów i może prowadzić do wzrostu poziomu stresu i wypalenia.   

  • Kwadrat IV: NIEPILNE i NIEWAŻNE  

  • Które z tych aktywności są stratą czasu?  

Krok 3 – reorganizuj i porządkuj  
 
Tutaj znajdziesz podpowiedzi, jakie działania możliwe są do podjęcia w każdym kwadracie. 
 
 
Kwadrat I – działaj z głową  
Działaj prewencyjnie. Nie dopuść, aby wszystko było do zrobienia „na już”. Regularne przeglądanie zadań ważnych i niepilnych (Kwadrat II) oraz ich terminowa realizacja (lub delegowanie) nie pozwoli na niekontrolowane ich „przeskoczenie” do strefy kryzysu.  

  • Deleguj: zespół to nie samotność. Proś o pomoc, zlecaj zadania. Zorganizuj pracę tak, żeby każdy wykonywał tylko (lub w większości) te zadania, których nie może zrobić nikt inny; wszystko po to, żeby budować dookoła pacjenta zespół profesjonalistów wspierających się w dostarczaniu wysokiej jakości kompleksowej opieki i wsparcia.  

  • Automatyzuj, co się da: używaj gotowych szablonów w dokumentacji do edukacji pacjenta. Ustaw przypomnienia i alerty, które pomogą zarządzać zadaniami ważnymi i pilnymi w sposób, nad którym masz kontrolę.  

  • Dbaj o regenerację: w trakcie wytężonej pracy i między sytuacjami kryzysowymi. Krótki reset mentalny, nawet dwuminutowa przerwa, pozwala obniżyć poziom napięcia i stresu.  

Kwadrat II - inwestuj 
To najważniejszy element w dobrej organizacji czasu – klucz do długofalowej efektywności i profilaktyki chroniącej przed wypaleniem zawodowym. 
Dlaczego? Zadania ważne i niepilne mają wysoką ważność strategiczną (dla zespołu lub w rozwoju zawodowym), prowadzą do poprawy jakości i/lub rozwoju zawodowego oraz minimalizują liczbę potencjalnych kryzysów w przyszłości. 
 
Co można planować?  

  • Badania profilaktyczne lub realizację programów profilaktycznych pacjentów z chorobami przewlekłymi.  

  • Realizację aktywności edukacyjnych dla pacjentów (np. w zakresie zachowań prozdrowotnych lub przyjmowania leków.  

  • Wdrażanie nowego rozwiązania informatycznego usprawniającego pracę.  

Jak to zrobić?  

  • Zapalanuj czas na efektywne planowanie, wpisz go do kalendarza, np. „czas na planowanie strategiczne” (10 – 15 minut/dziennie).  

  • Działaj małymi krokami. Jeśli nie masz możliwości poświęcić całej godziny, poświęć regularnie 15 min każdego dnia na np. przeczytanie nowego standardu czy aktualizację formularza.  

  • Ustal w zespole rytuały – powtarzalność pozwala na uniknięcie chaosu. Wspólne, regularne, krótkie odprawy z określoną tematyką (np. „wtorki z wiedzą” lub „kwiecień ze zdarzeniami medycznymi” mogą wpłynąć pozytywnie na cały zespół, koncentrując uwagę jego członków w ramach jednego uznanego za priorytet zagadnienia.  

Kwadrat III – deleguj i planuj  

  • Przypisz zadania innym – nie wszystkie zadnia trzeba wykonywać samodzielnie. W zespołach medycznych w obrębie POZ lub poza nim znajdują się osoby o kompetencjach, które pozwalają na przejęcie części zadań i obowiązków. Osoby pracujące w rejestracji, pielęgniarki czy farmaceuci to profesjonaliści, którzy mogą przejąć część obowiązków i nie tylko pomóc w optymalizacji czasu, ale również poprawić jakość opieki nad pacjentem. 

  • Blokowanie czasowe zadań – nie wszystko wymaga Twojego odrywania się od ważnych zadań. Można określić i zapisać w kalendarzu dziennym czas przeznaczony na stopniową ich realizację.  

  • Wydziel czas na tzw. „przeszkadzacze – w pracy, oprócz codziennych zadań, relacje i nieformalne kontakty są również bardzo istotne. Wydzielenie na nie przestrzeni w kalendarzu pozwala ten czas lepiej kontrolować.  

 
Kwadrat IV – eliminuj  

  • Eliminuj – jeśli to, co robisz Ty lub Twój zespół, nie wnosi żadnej wartości do podnoszenia jakości pracy, współpracy lub opieki nad pacjentem.  

  • Odkładaj – wyznacz „blok czasu”, np. raz w tygodniu lub raz w miesiącu na krótkie określone w czasie „porządki” poza godzinami przyjęć pacjentów.  

  • Blokuj –  wszelkiego rodzaju powiadomienia z kanałów informacyjnych, które nie mają wpływu na jakość opieki nad pacjentem, wyznacz czas na przegląd uzupełnienie sygnalizowanych alarmami informacji w czasie poza godzinami przyjęć pacjentów.  

 

Klucz do sukcesu? Zacznij 

W zarządzaniu zadaniami i sobą w czasie najważniejsze jest, żeby zacząć. Nawet mały krok, np. 15 minut dziennnie, może zrobić znczącą różnicę. Małe zmiany pozwalają odzyskać kontrolę i zmniejszyć stres. 
 
Śledź kolejne artykuły w Medycznej Akademii Kompetencji.

Medyczne

Artykuł

Ostatnia modyfikacja: poniedziałek, 15 września 2025, 15:58