Jak odzyskać czas w realiach POZ? Część II
Praca w podstawowej opiece zdrowotnej to ciągłe żonglowanie zadaniami: przyjęcia pacjentów, dokumentacja, telefony, nowe programy, niespodziewane przypadki. Pracując w takim tempie, trudno znależć czas na coś więcej niż "gaszenie pożarów".
A jednak to tzw. "coś więcej" - czyli np. rozwój, planowanie, jakość - decyduje o tym, jak będzie wyglądać nasza praca i samopoczucie za rok, dwa czy pięc lat.
Dlaczego długoterminowe planowanie jest ważne?
W świecie nieustających i szybkich zmian, nowych technologii, regulacji i oczekiwań, nie wystarczy tylko gasić przysłowiowych pożarów.
Medycy muszą:
-
aktualizować wiedzę medyczną i standardy postępowania;
-
uczyć się telemedycyny i nowych form kontaktu z pacjentem;
-
rozwijać umiejętności miękkie, takie jak komunikacja i współpraca w zróżnicowanych zespołach;
-
nadążać za rozwojem narzędzi cyfrowych i systemów; umieć się zaadaptować do nowych warunków bez poczucia wypalenia zawodowego.
Problem? Rozwój zawodowy nie ma terminu wizyty w grafiku
Nie ma go w planie dnia. Trzeba go „zrobić” samemu. Dlatego tak ważne jest strategiczne zarządzanie czasem.
Nie chodzi o to, żeby robić więcej. Chodzi o to, żeby robić mądrzej.
Covey kontra Eisenhower. Jak mądrze planować?
W poprzednim artykule podpowiadaliśmy, jak efektywnie realizować codzienne zadania w oparciu o matrycę Eisenhowera. Tym razem przedstawiamy sposób Stephena Coveya i jego matrycę zarządzania czasem.
Kluczowa różnica?
-
Eisenhower skupia się na zadaniach pilnych oraz ważnych i mniej ważnych.
-
Covey kładzie nacisk na zadania ważne, ale nie pilne. To właśnie te zadania, które budują przyszłość
Matryca Coveya – znana jako matryca zarządzania czasem (TMMT)

Jak korzystać z tego narzędzia?
Krok 1 – ustal priorytety
Priorytety i cele to punkt wyjścia do wprowadzania planu oraz pracy nad skuteczną jego realizacją zarówno w obszarach prywatnych dotyczących doskonalenia kompetencji zawodowych, jak i w kontekście organizacyjnym dotyczącym rozwoju zespołu lub organizacji.
Co naprawdę jest ważne w Twojej pracy?
Jakość opieki nad pacjentem to oczywistość. Jednak wymaga ona:
-
zaangażowanego zespołu, w którym poszczególne osoby o odpowiednich kwalifikacjach medycznych wspierają się wzajemnie i wykorzystują optymalnie swoje umiejętności i kompetencje;
-
nadążania za aktualizowaną wiedzą medyczną;
-
wykorzystywania dostępnych narzędzi i rozwiązań do automatyzacji procesów, które mogą być uproszczone.
Krok 2 – zrób przegląd aktywności
Samodzielnie lub z zespołem, wychodząc od priorytetów, zrób przegląd aktywności i odpowiedz na następujące pytania.
-
Kwadrat I: PILNE I WAŻNE
-
Jakie czynności tutaj się znajdują?
-
Czy wszystkie z nich wymagają natychmiastowego działania? A może niektóre z nich mogą być wykonane w innym czasie?
-
Czy któreś z aktywności wynikają z braku wcześniejszego planowania lub z odwlekania w nieskończoność czegoś, co mogło być zrobione wcześniej, zanim zrobiło się „pilne i ważne”?
-
Czy liczba zadań, które znajdują się w tym kwadracie, realnie mieści się w godzinach pracy?
-
Kwadrat II: NIE PILNE, ale WAŻNE
-
Ile czasu przeznaczasz Ty i/lub Twój zespół na planowanie i organizowanie zadań usprawniających pracę i wpływających pozytywnie na jakość obsługi pacjenta?
-
Kiedy i ile czasu inwestujesz w rozwój kompetencji własnych i zespołu?
-
Kwadrat III: PILNE i NIEWAŻNE
-
Czy te czynności są na pewno w zakresie tylko Twojej odpowiedzialności i Twoich umiejętności?
-
Na ile przeszkadzają Ci one w realizacji ważnych i pilnych zadań – odrywając Cię od nich i wytrącając z rytmu? Już dawno udowodniono, że wielozadaniowość zmniejsza efektywność, wydłuża czas realizacji zadań, zwiększa liczbę potencjalnych błędów i może prowadzić do wzrostu poziomu stresu i wypalenia.
-
Kwadrat IV: NIEPILNE i NIEWAŻNE
-
Które z tych aktywności są stratą czasu?
Krok 3 – reorganizuj i porządkuj
Tutaj znajdziesz podpowiedzi, jakie działania możliwe są do podjęcia w każdym kwadracie.
Kwadrat I – działaj z głową
Działaj prewencyjnie. Nie dopuść, aby wszystko było do zrobienia „na już”. Regularne przeglądanie zadań ważnych i niepilnych (Kwadrat II) oraz ich terminowa realizacja (lub delegowanie) nie pozwoli na niekontrolowane ich „przeskoczenie” do strefy kryzysu.
-
Deleguj: zespół to nie samotność. Proś o pomoc, zlecaj zadania. Zorganizuj pracę tak, żeby każdy wykonywał tylko (lub w większości) te zadania, których nie może zrobić nikt inny; wszystko po to, żeby budować dookoła pacjenta zespół profesjonalistów wspierających się w dostarczaniu wysokiej jakości kompleksowej opieki i wsparcia.
-
Automatyzuj, co się da: używaj gotowych szablonów w dokumentacji do edukacji pacjenta. Ustaw przypomnienia i alerty, które pomogą zarządzać zadaniami ważnymi i pilnymi w sposób, nad którym masz kontrolę.
-
Dbaj o regenerację: w trakcie wytężonej pracy i między sytuacjami kryzysowymi. Krótki reset mentalny, nawet dwuminutowa przerwa, pozwala obniżyć poziom napięcia i stresu.
Kwadrat II - inwestuj
To najważniejszy element w dobrej organizacji czasu – klucz do długofalowej efektywności i profilaktyki chroniącej przed wypaleniem zawodowym.
Dlaczego? Zadania ważne i niepilne mają wysoką ważność strategiczną (dla zespołu lub w rozwoju zawodowym), prowadzą do poprawy jakości i/lub rozwoju zawodowego oraz minimalizują liczbę potencjalnych kryzysów w przyszłości.
Co można planować?
-
Badania profilaktyczne lub realizację programów profilaktycznych pacjentów z chorobami przewlekłymi.
-
Realizację aktywności edukacyjnych dla pacjentów (np. w zakresie zachowań prozdrowotnych lub przyjmowania leków.
-
Wdrażanie nowego rozwiązania informatycznego usprawniającego pracę.
Jak to zrobić?
-
Zapalanuj czas na efektywne planowanie, wpisz go do kalendarza, np. „czas na planowanie strategiczne” (10 – 15 minut/dziennie).
-
Działaj małymi krokami. Jeśli nie masz możliwości poświęcić całej godziny, poświęć regularnie 15 min każdego dnia na np. przeczytanie nowego standardu czy aktualizację formularza.
-
Ustal w zespole rytuały – powtarzalność pozwala na uniknięcie chaosu. Wspólne, regularne, krótkie odprawy z określoną tematyką (np. „wtorki z wiedzą” lub „kwiecień ze zdarzeniami medycznymi” mogą wpłynąć pozytywnie na cały zespół, koncentrując uwagę jego członków w ramach jednego uznanego za priorytet zagadnienia.
Kwadrat III – deleguj i planuj
-
Przypisz zadania innym – nie wszystkie zadnia trzeba wykonywać samodzielnie. W zespołach medycznych w obrębie POZ lub poza nim znajdują się osoby o kompetencjach, które pozwalają na przejęcie części zadań i obowiązków. Osoby pracujące w rejestracji, pielęgniarki czy farmaceuci to profesjonaliści, którzy mogą przejąć część obowiązków i nie tylko pomóc w optymalizacji czasu, ale również poprawić jakość opieki nad pacjentem.
-
Blokowanie czasowe zadań – nie wszystko wymaga Twojego odrywania się od ważnych zadań. Można określić i zapisać w kalendarzu dziennym czas przeznaczony na stopniową ich realizację.
-
Wydziel czas na tzw. „przeszkadzacze” – w pracy, oprócz codziennych zadań, relacje i nieformalne kontakty są również bardzo istotne. Wydzielenie na nie przestrzeni w kalendarzu pozwala ten czas lepiej kontrolować.
Kwadrat IV – eliminuj
-
Eliminuj – jeśli to, co robisz Ty lub Twój zespół, nie wnosi żadnej wartości do podnoszenia jakości pracy, współpracy lub opieki nad pacjentem.
-
Odkładaj – wyznacz „blok czasu”, np. raz w tygodniu lub raz w miesiącu na krótkie określone w czasie „porządki” poza godzinami przyjęć pacjentów.
-
Blokuj – wszelkiego rodzaju powiadomienia z kanałów informacyjnych, które nie mają wpływu na jakość opieki nad pacjentem, wyznacz czas na przegląd uzupełnienie sygnalizowanych alarmami informacji w czasie poza godzinami przyjęć pacjentów.
Klucz do sukcesu? Zacznij
W zarządzaniu zadaniami i sobą w czasie najważniejsze jest, żeby zacząć. Nawet mały krok, np. 15 minut dziennnie, może zrobić znczącą różnicę. Małe zmiany pozwalają odzyskać kontrolę i zmniejszyć stres.
Śledź kolejne artykuły w Medycznej Akademii Kompetencji.
Medyczne
Artykuł
Ostatnia modyfikacja: poniedziałek, 15 września 2025, 15:58