Podróżowanie z dziećmi – aspekty zdrowotne i przygotowanie apteczki
Od wielu lat, wraz z rozwojem technologii, większą dostępnością środków transportu oraz zmianami w stosunkach międzynarodowych, w tym otwarciem granic, podróżowanie - zarówno po kraju, jak i za granicę - stało się znacznie łatwiejsze. Po świecie przemieszczają się nie tylko dorośli, ale również dzieci, od najmłodszych po nastolatki.
Dane dotyczące częstości występowania problemów zdrowotnych związanych z podróżowaniem u dzieci są ograniczone. Uważa się jednak, że ryzyko wystąpienia niechcianych incydentów zdrowotnych jest zbliżone do ryzyka u osób dorosłych, z wyjątkiem pewnych szczególnych sytuacji.
Czy przygotowanie rodziców i dzieci do podróży powinno się znacząco różnić? Odpowiedź brzmi: i tak, i nie. Z pewnością warto dostosować zawartość apteczki do potrzeb i wieku dziecka oraz pamiętać o możliwych, zalecanych szczepieniach ochronnych. W zależności od preparatu i choroby, przeciwko której uodparnia określona szczepionka, szczepienia mogą być wykonywane już od najmłodszych lat, np. szczepienie przeciwko durowi brzusznemu - po ukończeniu 2. roku życia, a przeciwko WZW typu A - po ukończeniu 1. roku życia.
Problemy zdrowotne, które najczęściej pojawiają się u dzieci podczas podróży, podobnie jak u dorosłych, obejmują:
Ból ucha podczas lotu samolotem – jak pomóc dziecku?
Ból ucha, który pojawia się podczas wznoszenia samolotu i schodzenia do lądowania jest dokuczliwy dla osoby dorosłej, a tym bardziej może być bardzo trudny do zniesienia dla niemowląt i małych dzieci. Stosowanie leków przeciwhistaminowych czy obkurczających błonę śluzową nosa w tym wskazaniu nie ma potwierdzenia w badaniach. Warto jednak pamiętać, że ciśnienie w uchu środkowym u dziecka można wyrównać poprzez wywołanie przełykania lub żucia:
Podróżowanie z dziećmi wymaga odpowiedniego przygotowania zarówno pod względem organizacyjnym, jak i medycznym. Kluczowe znaczenie ma spersonalizowana apteczka dostosowana do wieku, stanu zdrowia dziecka oraz charakteru podróży. Należy uwzględnić ewentualne szczepienia ochronne, leki stosowane przewlekle oraz przygotowanie na najczęstsze problemy zdrowotne, takie jak biegunki, choroby skóry, infekcje dróg oddechowych czy urazy. Odpowiednie planowanie i profilaktyka mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zdrowotnych niespodzianek podczas podróży.
Autor tekstu: lek. Julia Michalska-Kopka, Ekspert ds. Rozwoju Kompetencji Zawodów Medycznych
Dane dotyczące częstości występowania problemów zdrowotnych związanych z podróżowaniem u dzieci są ograniczone. Uważa się jednak, że ryzyko wystąpienia niechcianych incydentów zdrowotnych jest zbliżone do ryzyka u osób dorosłych, z wyjątkiem pewnych szczególnych sytuacji.
Czy przygotowanie rodziców i dzieci do podróży powinno się znacząco różnić? Odpowiedź brzmi: i tak, i nie. Z pewnością warto dostosować zawartość apteczki do potrzeb i wieku dziecka oraz pamiętać o możliwych, zalecanych szczepieniach ochronnych. W zależności od preparatu i choroby, przeciwko której uodparnia określona szczepionka, szczepienia mogą być wykonywane już od najmłodszych lat, np. szczepienie przeciwko durowi brzusznemu - po ukończeniu 2. roku życia, a przeciwko WZW typu A - po ukończeniu 1. roku życia.
Najczęstsze problemy zdrowotne wśród podróżujących dzieci
Problemy zdrowotne, które najczęściej pojawiają się u dzieci podczas podróży, podobnie jak u dorosłych, obejmują:
- biegunki podróżnych,
- problemy skórne, takie jak: oparzenia słoneczne, ukąszenia owadów, pogryzienia przez inne zwierzęta,
- infekcje układu oddechowego,
- malaria,
- urazy.
Apteczka podróżna – o czym pamiętać w przypadku podróży z dzieckiem?
- Leki przyjmowane stale - np. leki przeciwalergiczne, insulina. Przed wyjazdem należy upewnić się, czy dany lek jest legalny w kraju docelowym. Zaleca się zabranie zapasu na co najmniej 1–2 tygodnie, przechowywanego w oddzielnych miejscach bagażu.
- Leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe - w odpowiedniej formie dla dziecka np. syrop czy zawiesina. Paracetamol można stosować od 1. dnia życia, ibuprofen od 3. miesiąca życia.
- Leki przeciwhistaminowe podawane doustnie - podczas wyboru należy uwzględnić rejestrację wiekową leku:
- dimetynden - od 1. miesiąca życia,
- ketotifen - od 6. miesiąca życia,
- desloratadyna - od 1. roku życia,
- cetyryzyna, lewocetyryzyna - od 2. roku życia.
- Adrenalina w ampułkostrzykawce - dla dzieci z ryzykiem anafilaksji.
- Maści/kremy przeciwzapalne i przeciwgrzybicze - z uwzględnieniem ograniczeń wiekowych.
- Leki na chorobę lokomocyjną np. dimenhydrynat od 6. roku życia, preparaty z imbirem od 3. roku życia.
- Elektrolity (doustne płyny nawadniające, DPN).
- Probiotyki np. Lactobacillus rhamnosus GG, Saccharomyces boulardii.
- Leki na objawy przeziębienia – preparaty obkurczające błonę śluzową nosa, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne na gardło np. benzydamina.
- Środki opatrunkowe i odkażające.
- Kremy z filtrem UV - najlepiej SPF 50.
- Leki przeciwmalaryczne - jeśli istnieją wskazania.
Ból ucha podczas lotu samolotem – jak pomóc dziecku?
Ból ucha, który pojawia się podczas wznoszenia samolotu i schodzenia do lądowania jest dokuczliwy dla osoby dorosłej, a tym bardziej może być bardzo trudny do zniesienia dla niemowląt i małych dzieci. Stosowanie leków przeciwhistaminowych czy obkurczających błonę śluzową nosa w tym wskazaniu nie ma potwierdzenia w badaniach. Warto jednak pamiętać, że ciśnienie w uchu środkowym u dziecka można wyrównać poprzez wywołanie przełykania lub żucia:
- niemowlęta - powinny być karmione piersią lub pić z butelki w czasie zmiany wysokości,
- starsze dzieci - mogą żuć gumę.
Podsumowanie
Podróżowanie z dziećmi wymaga odpowiedniego przygotowania zarówno pod względem organizacyjnym, jak i medycznym. Kluczowe znaczenie ma spersonalizowana apteczka dostosowana do wieku, stanu zdrowia dziecka oraz charakteru podróży. Należy uwzględnić ewentualne szczepienia ochronne, leki stosowane przewlekle oraz przygotowanie na najczęstsze problemy zdrowotne, takie jak biegunki, choroby skóry, infekcje dróg oddechowych czy urazy. Odpowiednie planowanie i profilaktyka mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zdrowotnych niespodzianek podczas podróży.
Autor tekstu: lek. Julia Michalska-Kopka, Ekspert ds. Rozwoju Kompetencji Zawodów Medycznych
Piśmiennictwo:
1. Centers for Disease Control and Prevention. Traveling Safely with Infants and Children. In: Brunette GW, Nemhauser JB, eds. CDC Yellow Book 2025. URL: https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/family-travel/traveling-safely-with-infants-and-children.html
Medyczne
Artykuł
Ostatnia modyfikacja: piątek, 9 stycznia 2026, 16:19
