Program profilaktyki Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej – co o nim wiemy?

Program profilaktyki Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej – co o nim wiemy?

W styczniu Pani Ministra Zdrowia Izabela Leszczyna zapowiedziała nowy program profilaktyczny „Moje Zdrowie”, dedykowany dla osób dorosłych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, który docelowo miałby zastąpić program „Profilaktyka 40 Plus”.  
W tym samym miesiącu, tj. 30.01.2025 r. wpłynęło zlecenie z Ministerstwa Zdrowia do Agencji Oceny Technologii Medycznej i Taryfikacji (AOTMiT), którego celem było przygotowanie rekomendacji oceny zasadności zakwalifikowania programu profilaktycznego jako świadczenia gwarantowanego w ramach POZ. Na początku marca AOTMiT wydał ocenę i rekomendację, a już 18 marca br. do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniający rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, w którym opisano założenia programu.  
Jakie rekomendacje znalazły się w raporcie ww. oceny przygotowanym przez AOTMiT i jakie elementy zawarte są w projekcie rozporządzenia?  


„Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” dla każdej osoby dorosłej 20+ 


Zgodnie z uzasadnieniem do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniający rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, program „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” miałby objąć:  

  • osoby dorosłe w wieku 20 – 49 lat, dla których bilans mógłby być wykonywany co 5 lat 
  • osoby powyżej 50. roku życia, które mogłyby skorzystać z programu raz na 3 lata.  

Co istotne, projekt rozporządzenia zakłada, że z bilansu będzie można skorzystać po upływie co najmniej 12 miesięcy od ostatniego badania wykonywanego w ramach profilaktyki ChUK lub Profilaktyki 40 Plus.   

Co zawiera „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej”? 


Program profilaktyczny Moje zdrowie ma składać się z kilku elementów:  

  • ankiet/kwestionariuszy bilansu, które być może będzie mógł wypełnić pacjent przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) – takie przynajmniej założenia były w ocenie AOTMiT lub w placówce POZ – w konsultowanym rozporządzeniu będzie to kwestionariusz bilansu zdrowia osoby dorosłej (ankieta KBZOD)
  • dwóch pakietów badań diagnostycznych:  

Podstawowy (dostępny dla każdego pacjenta) – obejmujący:  

  • morfologię krwi,
  • stężenie glukozy we krwi,  
  • poziom kreatyniny wraz z eGFR,
  • lipidogram, w tym cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy,
  • TSH, 

Rozszerzony (dedykowany w zależności od wieku i wyniku ankiety KBZOD) – obejmujący:  

  • ALAT,
  • AspAT,
  • GGTP,
  • PSA całkowity – badanie tylko dla mężczyzn,
  • anty-HCV,
  • lipoproteinę A – wykonywaną w ramach bilansu raz w życiu u osób między 20. a 40. rokiem życia. 

Co ciekawe, w projekcie rozporządzenia usunięto badanie kału na krew utajoną (FIT), które opisane było w ocenie AOTMi

  1.  wizyty podsumowującej (odbywać się ma do 14 dni od dnia przekazania wyników badań laboratoryjnych), z opracowaniem Indywidualnego Planu Zdrowotnego obejmującej również:  
  • pomiary antropometryczne – waga, wzrost, obwód talii wraz z wyliczeniem  BMI oraz WHR pomiar ciśnienia tętniczego krwi i tętna, 
  • analizę wyników badań laboratoryjnych,  
  • ocenę funkcji poznawczych z zastosowaniem skali mini-COG – dedykowane tylko dla osób powyżej 60 roku życia,
  • oceny wyników ankiety KBZOD,  
  • ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego przy użyciu skali SCORE2, SCORE2-OP, a dla pacjentów z cukrzycą skali SCORE-2-Diabetes  

Ponadto, Indywidualny Plan Zdrowotny ma zawierać:  

  •  

  • informacje o czynnikach ryzyka zidentyfikowanych w bilansie,
  • zalecenia dotyczące stylu życia, diety i aktywności fizycznej,  
  • kalendarz zalecanych sczepień,  
  • listę zalecanych interwencji prozdrowotnych, 

   

Interwencji prozdrowotnych, w tym 2 porady edukacyjne oraz porady antynikotynowe – interwencje będą dedykowane pacjentom w zależności od uzyskanych wyników ankiet. 

Tym samym z założenia i zakres badań programu profilaktycznego „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” ma pomóc w wykrywaniu i leczeniu takich problemów zdrowotnych jak m.in.:  

  • choroby układu sercowo-naczyniowego, 
  • choroby metaboliczne, w tym cukrzycy, otyłości,  
  • przewlekła choroba nerek,
  • wirusowe zapalenia wątroby typu C i inne choroby wątroby,
  • zaburzenia depresyjne,
  • zaburzenia poznawcze, w tym demencję,
  • uzależnienia od alkoholu i nikotyny.  

Dodatkowo, bilans ma pomóc w edukacji w temacie profilaktyki zdrowego stylu życia i prawidłowego odżywiania promując zdrową dietę i aktywność fizyczną. 
Skala programu „Moje Zdrowia – bilans zdrowia osoby dorosłej” 
AOTMiT w ocenie programu oszacował, że w pierwszym roku z nowego rozwiązania profilaktycznego skorzysta 748,9 tys. pacjentów, gdzie udział pacjentów będzie systematycznie rósł w kolejnych latach i obejmie 3,2 mln osób w 10. roku trwania programu, co ma stanowić nawet 40% uprawnionej populacji.  


Prognozowane obciążenie kosztowe dla płatnika (przy założenia wygaszenia Profilaktyki 40 Plus) ma wynieś 292,4 mln zł w pierwszym roku programu do 1,457 mld zł w dziesiątym roku funkcjonowania bilansu „Moje zdrowie”.  

Wnioski AOTMiT dla programu „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” 


Co istotne, AOTMiT potwierdził, że POZ pełni kluczową rolę w zapobieganiu i wczesnym wykrywaniu chorób cywilizacyjnych, co może być realizowane w ramach badań profilaktycznych. Wskazał również, że zakres badań powinien być dostoswany do wybranych grup wiekowych, z uwzględnieniem narażenia na czynniki ryzyka występowania chorób cywilizacyjnych, zwłaszcza powiązanych z układem sercowo-naczyniowym.  
Ponadto agencja wskazała, że wraz z wdrożeniem programu profilaktycznego powinno iść opracowanie algorytmów w systemach cyfrowych NFZ i Centrum e-Zdrowia, by z jednej strony zautomatyzować proces wypełniania kwestionariuszy, a z drugiej, by zminimalizować ryzyko powielania badań diagnostycznych wykonywanych u pacjentów z już rozpoznanym problemem zdrowotnym, czy zaplanowanymi już wcześniej interwencjami prozdrowotnymi, np. w ramach edukacji w opiece koordynowanej.  
Dodatkowo, ze względu na zakres programu „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” w części pokrywa się z m.in. programem profilaktyki chorób układu krążenia – ChUK, to AOTMiT rekomenduje wygaszenie programu ChUK, co pozwoli uniknąć ryzyka podwójnego finansowania świadczeń. Co może skutkować, że ostatecznie program „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” zastąpi zarówno program Profilaktyka 40 Plus jak i program profilaktyki ChUK.  

Co jeszcze wiemy o programie Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej? 

Założenia programu zostały zweryfikowane przez ekspertów klinicznych, gdzie w ramach oceny AOTMiT uzyskał opinię:  

  • prof. Agnieszki Mastalerz-Migas – Konsultant Krajowej w dziedzinie medycyny rodzinnej, 
  • prof. Jarosława Reguły – Konsultanta Krajowego w dziedzinie gastroenterologii,  
  • prof. Ilony Kurnatowskiej – Konsultant Krajowej w dziedzinie chorób wewnętrznych,  
  • mgr Beaty Ostrzyckiej – Konsultant Krajowej w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego.  

Co istotne, na chwilę obecną utrzymany zostaje termin startu programu, czyli 1 maja 2025 r. Jednak dalsze kroki wymagają jeszcze przejście ścieżki legislacyjnej projektu rozporządzenia,  dzięki czemu zapisy programu mogłyby wejść w życie.  
Potrzebne jest również określenie wielkości stawek finansowania poszczególnych elementów świadczenia oraz dostosowanie systemów IT zarówno dostępnych dla pacjentów (np. ankiety/kwestionariusze w IKP) jak i personelu medycznego w przychodni POZ i systemów NFZ, co umożliwi realizację i rozliczenie programu.   
 
 
Bibliografia:  

  1. Raport w sprawie oceny świadczenia opieki zdrowotnej. Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej. Ocena zasadności zakwalifikowania świadczenia jako świadczenia gwarantowanego z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej WS.420.2.2025. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Wydział Świadczeń Opieki Zdrowotnej   

  1. Rekomendacja nr 30/2025 z dnia 7 marca 2024 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zasadności kwalifikacji świadczenia opieki zdrowotnej „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” jako świadczenia gwarantowanego 

  1. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniający rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej

Redakcja: dr n. farm Rafał Miozga

Medyczne

Artykuł

Ostatnia modyfikacja: wtorek, 28 października 2025, 16:05