Co nowego w Kodeksie Etyki Lekarskiej?
Reklama usług medycznych
1. Zmiany w zasadach dotyczących reklamy usług medycznych
Jedną z najbardziej znaczących modyfikacji jest złagodzenie dotychczasowego zakazu reklamy usług medycznych. Wcześniej lekarzom nie wolno było promować swoich usług w jakikolwiek sposób, co w praktyce ograniczało ich możliwości informowania pacjentów o dostępnych terapiach czy nowoczesnych metodach leczenia.
1. Zmiany w zasadach dotyczących reklamy usług medycznych
Nowy KEL dopuszcza informowanie o działalności lekarskiej, ale pod ścisłymi warunkami [art. 71] i:
- treści muszą być rzetelne, obiektywne i zgodne z aktualną wiedzą medyczną,
- zakazane są przesadzone obietnice efektów leczenia oraz budowanie fałszywych nadziei,
- lekarz ponosi pełną odpowiedzialność za treści promocyjne, nawet jeśli publikują je osoby trzecie,
- niedopuszczalne jest wykorzystywanie autorytetu lekarza do promowania usług niezwiązanych z wykonywaniem zawodu lekarza.
Celem tej zmiany jest zapewnienie pacjentom łatwiejszego dostępu do informacji o usługach medycznych, jednocześnie eliminując ryzyko dezinformacji.
2. Nowe regulacje dotyczące telemedycyny i sztucznej inteligencji
Dynamiczny rozwój nowoczesnych technologii medycznych wymusił wprowadzenie jasnych zasad dotyczących ich wykorzystania.
Nowelizacja KEL określa warunki stosowania sztucznej inteligencji (AI) w diagnostyce i terapii [art. 12]:
- lekarz może korzystać z AI jako narzędzia wspomagającego, ale ostateczna decyzja o diagnozie i leczeniu zawsze należy do niego,
- algorytmy sztucznej inteligencji , muszą być dopuszczone do użytku medycznego i posiadać odpowiednie certyfikaty,
- pacjent musi zostać poinformowany o wykorzystaniu sztucznej inteligencji przy stawianiu diagnozy lub w procesie terapeutycznym i wyrazić na to świadomą zgodę.
Nowy kodeks precyzuje również zasady prowadzenia konsultacji telemedycznych, podkreślając, że standardy diagnostyki i leczenia nie mogą odbiegać od tych stosowanych podczas wizyt stacjonarnych. Teleporada nie może być traktowana jako substytut pełnej wizyty, jeśli stan pacjenta wymaga badania fizykalnego.
3. Podkreślenie partnerskich relacji lekarz-pacjent
Nowelizacja KEL kładzie duży nacisk na empatyczną komunikację i partnerskie traktowanie pacjenta. Wprowadzono zmianę terminologiczną:
❌ Zamiast określenia „chory”, kodeks konsekwentnie używa słowa „pacjent”.
Celem tej zmiany jest podkreślenie, że pacjent jest aktywnym uczestnikiem procesu leczenia, a nie jedynie biernym odbiorcą zaleceń.
-
Dodatkowo, lekarze są zobowiązani do:
✔ zapewnienia pacjentowi pełnej i zrozumiałej informacji o stanie zdrowia oraz możliwych metodach leczenia [art. 14],
✔ respektowania prawa pacjenta do decyzji dotyczących własnego zdrowia [art. 14],
✔ uwzględnienia w procesie terapeutycznym także potrzeb psychologicznych pacjenta i jego rodziny [art. 20].
Kodeks wprowadza również zasadę, że lekarz powinien być szczególnie wrażliwy na potrzeby pacjentów w trudnej sytuacji życiowej, takich jak osoby starsze, z niepełnosprawnościami czy terminalnie chorzy.
4. Zakaz stosowania niezweryfikowanych metod leczenia
Jednym z ważniejszych zapisów jest zakaz stosowania terapii niezweryfikowanych naukowo, w tym metod o nieudowodnionej skuteczności lub uznanych za szkodliwe [art. 6]. Oznacza to, że lekarze nie mogą stosować praktyk, które nie mają podstaw w aktualnej wiedzy medycznej. Lekarzowi nie wolno również współdziałać z osobami zajmującymi się leczeniem, a nie posiadającymi do tego uprawnień [art. 65].
Celem tej regulacji jest:
🔹 Ochrona pacjentów przed narażeniem na nieskuteczne lub potencjalnie szkodliwe metody leczenia.
🔹 Wzmocnienie zaufania do lekarzy i oparcie medycyny na dowodach naukowych (EBM – evidence-based medicine).
5. Odpowiedzialność zawodowa lekarzy
Nowelizacja KEL zaostrza także zasady dotyczące odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Podkreśla, że:
✔ lekarz ponosi odpowiedzialność nie tylko za własne działania, ale również za zaniedbania, które mogły narazić pacjenta na szkody [art. 8],
✔ lekarz nie może ukrywać błędów medycznych – w przypadku ich wystąpienia pacjent musi zostać poinformowany [art. 22],
✔ wzasadę, że lekarz powinien podejmować współpracę z innymi przedstawicielami zawodów medycznych , w celu poprawy jakości opieki nad pacjentem. [art. 62].
6. Relacje interpersonalne w środowisku medycznym
Nowy KEL kładzie nacisk na współpracę międzypokoleniową [art. 62] oraz współpracę z innymi pracownikami ochrony zdrowia.
- Doświadczeni lekarze mają obowiązek służyć rada i pomocą mniej doświadczonym kolegom , zwłaszcza w trudnych sytuacjach klinicznych [ art.63].
- Kodeks zwraca również uwagę na odpowiedzialność lekarzy pełniących funkcje kierownicze, którzy mają obowiązek traktować swoich pracowników z szacunkiem oraz stwarzać im odpowiednie warunki pracy i wspierać w rozwoju zawodowym.
Celem jest promowanie szacunku i zrozumienia między lekarzami o różnym stażu i doświadczeniu zawodowym, a także transfer wiedzy niezbędnej do doskonalenia jakości świadczonych usług.
Leczenie pacjenta to często praca zespołowa, która coraz częściej nie ogranicza się do współpracy w środowisku lekarskim, ale wymaga (lub powinna wymagać) współpracy w ramach zespołów interdyscyplinarnych. Cieszy więc to, że nowy KEL kładzie nacisk na konieczność ukazywania wzajemnego szacunku pomiędzy lekarzami oraz wobec innego personelu medycznego.
Podsumowując, znowelizowany Kodeks Etyki Lekarskiej stanowi odpowiedź na współczesne wyzwania stojące przed środowiskiem medycznym, promując transparentność, odpowiedzialność oraz profesjonalizm w praktyce lekarskiej.
Redakcja: dr n. farm. Rafał Miozga
Medyczne
Artykuł
Ostatnia modyfikacja: wtorek, 28 października 2025, 15:24
